Zeeuws archief - Walcheren onder water 1944 - 1946

In de verzameling Zeeuwse verhalen van het Zeeuws Archief is een serie artikelen toegevoegd over de onderwaterzetting en droogmaking van Walcheren. Centraal in de serie Walcheren onder water staan de rapportages die A. den Doolaard maakte voor Radio Oranje, waaruit ook veelvuldig geciteerd wordt.

Overstromingen, dijkdoorbraken, inundatie. Walcheren (Zeeland) staat onder water…
Walcheren onder water (Collectie Spaarnestad, Nationaal Archief)

Aan bod komende volgende onderwerpen:

Veel van wat wordt beschreven is goed herkenbaar wanneer je het boek Het verjaagde water van A. den Doolaard hebt gelezen. Al met al een prachtige serie!

Voor deze serie werd door het Zeeuws Archief geput uit het archief van de Rijkswaterstaat, Dienst Droogmaking Walcheren dat bij het Zeeuws Archief wordt bewaard. 

Gerelateerd

Het verjaagde water
De droogmaking van Walcheren
Het verjaagde water achterna
Loskade 27, Middelburg

Copernicusstraat 126 Den Haag

Straatnaambordje Copernicusstraat
Straatnaambordje

Van 1908 tot 1927 woonde A. den Doolaard met zijn ouders en zussen in een huis op de Copernicusstraat 126 in Den Haag (Regentessekwartier). Zijn vader, die overleed in 1918, was daarvoor al vaak afwezig, eerst vanwege verblijf in het buitenland, later voor de behandeling van zijn ziekte. Van het huis werd door zijn moeder een deel verhuurd, om zo wat extra inkomsten te hebben die nodig waren vanwege ziekte van vader Spoelstra.

Gevel Copernicusstraat 126 Den Haag
Copernicusstraat 126. Wanneer de nummering in de loop van de tijd niet is aangepast, is dit het huis waarin A. den Doolaard is opgegroeid (foto Albert Koevoet, mei 2015).

Het bovenste raam komt voor in een gedicht dat A. den Doolaard in 1918 na de dood van zijn vader dichtte:

Nu leun ik uit het bovenst raamkozijn
Om heel alleen met mijn verdriet te zijn

(bron: Hans Olink - Dronken van het leven, blz 24)

Postadres

Ook later, toen hij allang uit Den Haag vertrokken was en heel Europa rondtrok, gebruikte hij soms het adres van zijn moeder als postadres. Nog in 1935 stond in het Jaarboek van de Maatschappij der Nederlandse Letterkunde, waarvan hij een jaar eerder lid was geworden, als zijn adres Copernicusstraat 126 's-Gravenhage vermeld.

Straat
Copernicusstraat, Den Haag met rechts nummer 126 (foto Albert Koevoet, mei 2015)

Kruidenier

Om de hoek van de Copernicusstraat, op de Beeklaan nummer 303, was sinds 1917 een kruidenierszaak van De Gruyter gevestigd. Van dit monumentale pand is niet alleen de prachtige gevel maar ook het winkelinterieur met prachtige tegeltableaus bewaard gebleven. De jonge Bob Spoelstra zal hier ongetwijfeld wel eens boodschappen voor zijn moeder hebben gehaald. Nu zit er de speelgoedwinkel Rood met Witte Stippen.

gevel Beeklaan 303
Beeklaan 303 (foto mei 2015)

Andere adressen van A. den Doolaard

Voorburg, boerderij Woelwijk
Middelburg, Loskade 27
Vlissingen, Huize de Sardijngeul
Lovran, villa Denes
Hoenderloo, Miggelenbergweg 51

Geboortebericht van Hélène Spoelstra (1935)

Op 16 augustus 1935 kregen A. den Doolaard en zijn eerste echtgenote Daisy Roulôt een dochter. Zij kreeg als namen Hélène Alida, naar haar beide grootmoeders, en als roepnaam Hélène. Al snel werd ze echter Pépé genoemd. 

In de Franse krant Le Journal van 4 september 1935 (pagina 2, links, iets onder het midden) vond ik een berichtje van haar geboorte:

geboortebericht Helene Spoelstra Chamonix 16 augustus 1935

Naissance
M(onsieur?) C. Spoelstra et Mme, née Daisy Roulot, font part de la naissance de leur fille Hélène. Chamonix, 16 aôut.

Uit dit berichtje blijkt dat Hélène is geboren in Chamonix, waar A. den Doolaard schreef aan zijn roman over de eerste beklimming van de Mont Blanc, De grote verwildering.

Gerelateerd

Geboorteadvertentie van Milja Spoelstra (1945)

Loskade 27 Middelburg

Een groot uitgewoond herenhuis aan de Loskade te Middelburg, waar ingenieurs, opzichters, tekenaars en boekhouders samen onderdak waren. Zo beschreef A. den Doolaard het pand aan de Loskade 27 in Middelburg, waar hij van halverwege 1945 tot januari 1946 woonde. Dit pand (later uitgebreid met Loskade 29) diende in 1945 behalve als kantoor ook als woonruimte voor een deel van het personeel van de Dienst Droogmaking Walcheren (DDW). A. den Doolaard kreeg van ir. Jansen een kamertje toegewezen boven de kantoorruimten.

Loskade 27 Middelburg

Loskade 27 in Middelburg (april 2015)

De grote eetkeuken bevond zich in het souterrain: "de hele breedte aan de voorkant werd ingenomen door de keuken. De halve ramen lagen gelijk met de straat (...) en wanneer Maartje en Klaartje de vaten stonden te wassen, zagen ze van de voorbijgangers op de stoep vlakbij enkel de benen" (citaat uit Het verjaagde water).
De twee evacuees uit Westkappelle die als huishoudsters in dienst waren bij de DDW heetten in werkelijkheid niet Maartje en Klaartje maar Mine en Tine de Vos.

Rij herenhuizen aan het water (Loskade, Middelburg)

De Loskade in Middelburg, vanaf de overkant van het water gefotografeerd (april 2015)

Gerelateerde berichten

De droogmaking van Walcheren

Andere adressen van A. den Doolaard

Copernicusstraat 126, Den Haag
Boerderij Woelwijk, Voorburg
Huize de Sardijngeul, Vlissingen
Villa Deneš, Lovran (Kroatië)
Hoenderloo, Miggelenbergweg 51

Overlijdensadvertentie ds. Spoelstra

Over dominee Spoelstra, de vader van A. den Doolaard, schreef ik al eerder op deze website. Vandaag stuitte ik op zijn overlijdensadvertentie in het Leidsch Dagblad van 15 oktober 1918:

Overlijdensadvertentie ds. Spoelstra

Dominee Spoelstra werd begraven op de begraafplaats van de Zendingskerk in Ermelo, waar zijn graf nog steeds te vinden is.

Grafsteen

Het graf van ds. Spoelstra (foto dec. 2010)

Gerelateerde berichten

Predikant in Heino (1899-1904)
Dominee Spoelstra en Zuid-Afrika
Meer over dominee Spoelstra
Ds. Spoelstra redt een kind

Reacties zijn welkom

Ik vind het leuk om reacties te krijgen, dus reageer gerust wanneer je vragen, opmerkingen of aanvullingen hebt. 

Reageren kan onder elk artikel