Skip to Content

Blogs

Saboteurs van Europa

Op de website van het Historical Audio Archive, 'kladblog' van het project digitalisering Historisch Audio Archief van Radio Nederland Wereldomroep, stond al bijna drie jaar een berichtje over 'Saboteurs van Europa', een episch gedicht dat A. den Doolaard schreef in 1942 en voordroeg in een uitzending van Radio Oranje. Nu is de opzwepende voordracht ook gedigitaliseerd en via de website te downloaden in MP3 formaat.

Het gedicht “Saboteurs van Europa!!!” is ook opgenomen in het boek “Europa tegen de moffen”, een keus uit de radio-redevoeringen van A. den Doolaard, verschenen bij Querido in 1946.

Kaft Europa tegen de moffen - A. Den Doolaard

In de inleiding van dit boek schrijft A. den Doolaard over dit gedicht, wanneer hij het boek opdraagt aan een aantal vrienden: “Allereerst aan jou, Hans Reyneke van Stuwe. (…) ik denk in ‘t bijzonder aan de weken, die we samen in de studio doorbrachten, wanneer je mijn teksten op muziek zette. Drie daarvan, “Sabotage”, “Saboteurs van Europa” en “De Oude Ster en de Nieuwe Wereld”, oorspronkelijk uitgesproken op motieven uit de 1e Symphonie van Brahms, de 9e van Beethoven en de 2e van Brahms, zijn in deze bundel opgenomen, als herinnering aan een samenwerking in vriendschap, welkste de temperamentvolste wederzijdsche critiek doorstond, omdat we beide wisten, in dienst te staan van iets, dat boven ons uitsteeg.”

Anekdotes over A. den Doolaard

Via Google Alerts kwam ik eerder deze maand op een weblog met daarop een bericht over de Nederlandse bijdrage aan de oorlog in Afghanistan. Als afsluiter van het bericht stond een opmerking over Het land achter Gods rug, al ontging me in eerste instantie de link met de rest van het bericht. Mijn vraag daarover in een reactie bij het bericht werd al snel beantwoord, en mondde uit in een aantal leuke anekdotes van de auteur van het weblog over A. den Doolaard, die hij tijdens zijn jeugd in Hoenderloo ontmoet had.

Een anekdote over den Doolaard. Toen Onans Lemming nog op de middelbare school zal, kampeerde hij vaak op De Miggegelberg bij Hoenderlo (De Veluwe). Het campingterrein ging over in een natuurgebied en daar kwam je vaak een zwerver met een stok tegen. Dit bleek Den Doolaard te zijn. Hij gaf ’s avonds ook vaak lezingen met dia’s over zijn tochten door de Balkan en dat was erg interessant, omdat hij een begenadigd spreker was en vol passie kon vertellen over zijn reizen. Het heeft Onans Lemming de liefde voor de literatuur bijgebracht en hij besloot dan ook zijn spreekbeurt over De Druivenplukkers van Den Doolaard te houden. Den Doolaard woonde vlak buiten de camping en ter voorbereiding voor Onans Lemmings spreekbeurt zocht hij hem op. Hij werd opengedaan door een bloedmooi meisje met ravenzwart haar en pikzwarte ogen. Binnen zat nog zo’n meisje en z’n vrouw, allebei even mooi. En Den Doolaard zelf natuurlijk. Den Doolaard nam alle tijd om te vertellen over De Druivenplukkers en de spreekbeurt van Onans Lemming werd dan ook een groot succes.

Nee, Helaas heeft Onans Lemming geen foto’s of geluid van het bezoek aan de Miggelenberg, want daarvoor vonden we het te ‘normaal’, dat Den Doolaard daar sprak. Natuurlijk eeuwig zonde. Maar hij kan er nog wel iets aan toevoegen. Op deze camping werd regelmatig aan kampvuur gehouden en dan was het die zwerver (Den Doolaard). die ervoor zorgde, dat het vuur goed bleef branden. Dit had zijn volledig passie en hij was daar een meester in en niemand moest het in z’n hoofd halen om ook één stuk hout op het vuur te gooien. Hij ging daar helemaal in op.

Bron: Onan's Lemming - Verhagen tegen PvdA   

Brief van kapitein A. den Doolaard (1945)

De brief die ik heb gekocht is binnen, met de handtekening van de verbindingsofficier van het Militair Gezag, de kapitein A. den Doolaard:

De hoofdingenieur van Rijkswaterstaat die de brief ook tekende, is Ir.J.H. Verheij (alias ingenieur Wappervaan uit Het verjaagde water).

Brieven van A. den Doolaard te koop

De Slegte (filiaal de Wapper in Antwerpen) biedt in haar catalogus 14 twee brieven van Bob en Erie Spoelstra aan Geert Pijnenburg (ps: Geert Grub) uit 1945 te koop aan. De catalogus meldt hierover (itemnummers 59 en 60):

59. A. en Erie DEN DOOLAARD aan Geert PIJNENBURG - [2 originele brieven] – 1945 – gesigneerd – 3 p. - * Tijdens de oorlog bewaarde Pijnenburg manuscripten, typemachine en andere spullen van Den Doolaard. Hij bezorgde hem ook de fiets waarop Den Doolaard bij de inval van de Duitsers is gevlucht. De tweede brief, geschreven door zijn vrouw Erie, beschrijft het verhaal van hun vlucht en de wedervaardigheden van de bewuste fiets.
Eerste brief, getypt, gesigneerd”A. Den Doolaard” en te dateren januari/februari 1945 (hij kondigt zijn reis naar Walcheren, februari ’45, er al aan) met een routeplan naar de woning van Pijnenburg. “… Nu gaat mijn schoonvader, dien je kent, morgen naar Zeeland en België, en hij zal bij je aan komen, en is zo vriendelijk een paar van de dingen mee te nemen, die je zo voortreffelijk voor ons hebt bewaard. Gaarne zouden we zien, dat hij Erie’s koffer met haar kleren meenam, manuscripten van mij, voorzover ze er nog zijn (want ik nam bijna alles mee op de fiets) en mijn schrijfmachine, …”
Tweede brief, handgeschreven en gesigneerd door Erie “Bob is er niet op’t oogenblik in verband met z’n openluchtspel: daarom schrijft hij hier niets bij. Dat komt later.”, recto/ verso, gedateerd “20/7/45”. Over de fiets: “[Dank] Ook voor de vriendelijke buurfamilie, die ons zoo gul hun fiets afstonden. Wat we zonder die fiets hadden moeten beginnen weet ik niet. (…) Stel je voor dat we 2600 km gefietst hebben dwars door België en Frankrijk tot aan de Spaansche grens en toen weer Frankrijk in, over landelijke weggetjes met groote hoekige steenen, en ondanks dat heb ik geen enkele lekke band gehad.” De fiets werd uiteindelijk bij hun evacuatie naar Londen (mei ’41) achtergelaten bij de Nederlandse Consul Generaal in Vichy.

60. A. DEN DOOLAARD [kapitein] – [Getypte brief] – gesigneerd – december 1945 – recto/verso - * Leveringsbevestiging, briefje geschreven in zijn functie als Verbindingsofficier M.G. met als hoofding “Rijkswaterstaat. Dienst Droogmaking Walcheren”.

Wampie Online

Eigenlijk oud nieuws, maar ik ontdekte pas recent dat de tekst van Wampie - de roman van een zorgeloze zomer sinds vorig jaar in z'n geheel bij DBNL online staat.
Hieronder A. den Doolaard in een interview (maart 1984) met Boudewijn Büch over het ontstaan van en de inspiratie voor het boek Wampie:

Syndicate content