In het radioarchief van de VPRO is een terugblik op de kernwapendiscussie van begin jaren tachtig opgenomen. Eén van de geluidsfragmenten daarin is een opname van een radioprogramma van 23 oktober 1983 met een voordracht van en interview met de schrijver A. den Doolaard over Ik ben tegen, zijn bundel strijdschriften tegen kernbewapening.

"De kernwapens zijn een groot kwaad en volslagen immoreel. Een misdaad tegen de mensheid."

In het lange geluidsfragment (twaalf minuten) draagt Den Doolaard met zijn karakteristieke stem voor uit Ik ben tegen en vertelt hij over zijn vroege geschriften (vanaf 1949) tegen de kernbewapening, de eerste demonstratie in Nederland tegen kernproeven (1961) en zijn claustrofobische angst voor menigten.

De foto toont (onder andere) A. den Doolaard en Simon Vinkenoog bij de anti-atoommars van 1961. (foto: beeldbank Nationaal Archief)

Iets van de reputatie die A. den Doolaard had bij de gevestigde literaire orde eind jaren twintig klinkt door in de notulen (1928-1929) van het culturele genootschap de Rotterdamsche Kring, die bewaard worden bij het Gemeentearchief Rotterdam. Jo Otten-biograaf Rob Groenewegen deed onderzoek in dit archief en mailde mij onderstaande aantekeningen. Waarvoor hartelijk dank!!

A. den Doolaard sprak in november "over moderne poëzie". Viel in voor Donkersloot, die wegens ziekte nog altijd in Zwitserland zat. Hij zou nog datzelfde jaar wegens zijn ziekte en verblijf aldaar bedanken als lid van De Kring. Donkersloot berichtte vanuit Zwitserland dat hij betwijfelde of Den Doolaard wel de geschikte man was voor dit onderwerp. Hij verwachtte dat Den Doolaard een enthousiaste lezing zou houden, maar "vermoedelijk met verbluffende meeningen en daverende onbillijkheden en op een brullende militante manier, zooals U dat al eens van Marsman mocht ondervinden." Volgens Donkersloot gebruikte Den Doolaard "nogal groote woorden" en was hij historisch niet geschoold. Donkersloot vond Binnendijk beter, die "serieuzer en bescheidener" was, wel wat academisch. Maar Nijhoff of Coster hadden zijn voorkeur, die zouden dan over de jongeren moeten spreken (brief september 1928).

Ook (de journalist-schrijver, AK) Jan Willem De Boer had zijn scepsis. Den Doolaard was wel "frisch", maar soms "een "tikje 'woest'". Maar altijd beter dan "Hennie Marsman en die Roomsche propagandist" (Asselbergs(=Anton van Duinkerken, AK)?). Men koos uiteindelijk toch voor Den Doolaard, die 25 gulden ving. De Kring raadpleegde overigens éérst De Boer, om daarna te overleggen met Donkersloot.

Op 19 november 1980 ontving A. den Doolaard uit handen van ANWB voorzitter Van der Linde Sprankhuizen de Edo Bergsma - ANWB prijs. Bij die gelegenheid vertelde Den Doolaard iets over een zwerftocht door Nederland uit zijn jeugd.

"Zeventien jaar was ik, toen ik wel eens wilde weten hoe groot Nederland eigenlijk was. Trok van Groningen naar Maastricht. Niet met een goede tent, maar met een derde-hands hondehokje." Bij de grens was de jonge Den Doolaard even neergestreken in een dorpje, toen een keurig gekleed heer hem naderde en zei "ik ben de burgemeester, wil je je even legitimeren, want ik wil weten wie er zoal in mijn dorp verkeren." Den Doolaard, zo'n zestig jaar geleden: "ik heb alleen m'n jeugdlidmaatschapskaart van de ANWB bij me." "Oh - dat is meer dan voldoende" vond de burgemeester.

bron: ANWB Kampioen, januari 1981 (zie bijlage)

Hieronder: A. den Doolaard bij de uitreiking van de Edo Bergsma - ANWB prijs. Bron: beeldbank Nationaal Archief.